Aktualności

Raport o stanie zapewniania dostępności – obowiązkowo w BIP do końca marca

Uchwalona w lipcu 2019 roku ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami nałożyła na podmioty publiczne szereg obowiązków związanych z zapewnianiem dostępności – zarówno pod względem dostępności architektonicznej jak i komunikacyjno-informacyjnej. Na koniec pierwszego kwartału 2021 roku ustawodawca wyznaczył podmiotom publicznym termin udostępnienia raportu o stanie zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami w tychże podmiotach, jednocześnie wskazując, że raport taki musi zostać opublikowany na stronie podmiotu w Biuletynie Informacji Publicznej bądź na stronie internetowej podmiotu.

Zapewnienie dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami stało się od 2019 roku ustawowym obowiązkiem zdecydowanej większości podmiotów publicznych takich jak m.in.: jednostki samorządu terytorialnego, sądy i trybunały, agencje wykonawcze, uczelnie publiczne, państwowe i samorządowe instytucje kultury czy też innych państwowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Obowiązek ten jest przez ustawodawcę rozumiany jako stosowanie zasad uniwersalnego projektowania lub racjonalnych usprawnień oraz jako podejmowanie działań mających na celu uwzględnianie potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami w planowanej i prowadzonej przez podmiot działalności, a także usuwanie barier i zapobieganie ich powstawaniu. Ustawodawca sformułował szereg wymagań służących zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami w zakresie zarówno dostępności architektonicznej, jak i cyfrowej oraz informacyjno-komunikacyjnej – w art. 6 ustawy z 19 lipca 2019 roku o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (dalej: DostępnośćU) zawarł on wyliczenie minimalnych wymagań, jakie podmioty publiczne są zobligowane zapewnić osobie ze szczególnymi potrzebami. Katalog ten stanowi jednocześnie punkt odniesienia do informacji, jakie podmiot publiczny zawiera w raporcie o stanie zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (dalej: raport). DostępnośćU zobowiązała podmioty publiczne do raportowania w tym zakresie co 4 lata, najpóźniej do 31 marca danego roku, przy czym pierwszy raport podmioty publiczne przedstawiają do 31 marca 2021 roku.

Pierwszy raport już w 2021 roku
Pierwsze raporty podmioty publiczne przygotowują w oparciu o wzór udostępniony w BIP Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Formularz w wersji elektronicznej podmioty wypełniają za pośrednictwem portalu sprawozdawczego Głównego Urzędu Statystycznego, co pozwala nie tylko na ujednolicenie sposobu przedstawiania informacji, ale zapewnia także możliwość szybkiej agregacji danych na poziomie wojewódzkim. Wszystkie raporty przygotowane przez podmioty publiczne, poza podmiotami będącymi organami, o których mowa w art. § 2 pkt 4 KPA oraz inne podmioty publiczne o ogólnokrajowym zasięgu działania, przekazywane są do właściwego miejscowo wojewody. Następnie wojewodowie do 30 czerwca danego roku przygotują raporty dla terenu danego województwa i przekażą je ministrowi właściwemu ds. rozwoju regionalnego. Na podstawie 16 wojewódzkich raportów, minister właściwy ds. rozwoju regionalnego do 30 listopada danego roku przygotowuje raport krajowy i przekazuje go do zaopiniowania Radzie Dostępności.

W raporcie podmiot zobowiązany jest do przedstawienia stanu w dniu 1 stycznia 2021 roku. Pierwsza część raportu dotyczy dostępności architektonicznej w takich aspektach jak m.in. zapewnianie informacji o rozkładzie pomieszczeń w sposób wizualny i dotykowy lub głosowy, zastosowanie w budynkach podmiotu rozwiązań umożliwiających dostęp do wszystkich pomieszczeń (poza pomieszczeniami technicznymi. W drugiej części raportu podmiot wskazuje dane odnoszące się do zapewniania dostępności cyfrowej zgodnie z wymaganiami ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. W trzeciej części podmiot odpowiada na pytania dotyczące dostępności informacyjno-komunikacyjnej w zakresie sposobów obsługi osób ze szczególnymi potrzebami z wykorzystaniem takich środków komunikowania się jak kontakt telefoniczny, komunikacja audiowizualna, pomoc tłumacza języka migowego oraz takich aspektów jak np. zapewnianie nagrań w PJM, posiadania przez podmiot urządzeń bądź środków technicznych do obsługi osób słabosłyszących. W ostatniej części podmiot przekazuje informacje o dostępie alternatywnym w okresie od 20 września 2019 r. do 1 stycznia 2021 roku – w tym informacje o liczbie przypadków zastosowania takiego dostępu.

WAŻNE!
W dziale dostępność architektoniczna podmiot zobowiązany jest uwzględnić informacje o wszystkich budynkach, w których prowadzi działalność i obsługę klientów, w tym również o budynkach, w których wynajmuje powierzchnie – wynajem budynku nie zwalnia bowiem z obowiązku zastosowania przepisów DostępnośćU. W raporcie nie uwzględnia się tylko tych budynków, które nie są wykorzystywane do obsługi interesantów (np. budynki magazynowe, kotłownie, pomieszczenia socjalne przeznaczone dla pracowników).

Agata Sobolewska – Administratywista i politolog. Doradza przedstawicielom samorządu terytorialnego w zakresie współpracy z biznesem, w szczególności przy innowacyjnych projektach z zakresu m.in gospodarki odpadami, gospodarki wodnej, efektywności energetycznej czy rozwoju miast. Autorka kilkudziesięciu artykułów i książek poświęconych tematyce samorządowej.